Of een chardonnay droog of zoet is, hoef je zelden te raden: hij is bijna altijd droog. Smaakt de ene fles fris en strak en de andere vol en romig, dan komt dat door het klimaat waar de druiven groeiden en door de rijping op eikenhout, niet door suiker. Zoete chardonnay bestaat ook, maar je komt hem zelden tegen.
Chardonnay is een witte druif uit de Bourgogne in Frankrijk en groeit inmiddels overal, van koele streken als Chablis tot het warme Californië en Australië. Daardoor zie je in de winkel flessen met dezelfde druivennaam en een heel andere smaak.
Chardonnay droog of zoet? Ook een romige fles is droog
Is chardonnay droog, ook als hij vol en romig smaakt? Ja. Een wijn is droog als er na de gisting weinig suiker uit de druif overblijft. Bij de meeste chardonnays is dat het geval. Staat er ‘droog’ of ‘sec’ op het etiket, dan zit er volgens de Europese wijnverordening (EU) 2019/33 meestal hooguit 4 gram suiker per liter in (tot 9 gram bij een wijn met veel zuur). Die grenzen gelden voor elke witte wijn. Ook zonder smaakvermelding kun je witte wijn droog of zoet herkennen aan de druif, de streek en het alcoholpercentage.
Waarom vinden veel mensen een volle chardonnay dan toch een beetje zoet? Druiven uit een warme streek worden rijper. De wijn krijgt daardoor meer alcohol en glycerol (een stroperige stof die bij de gisting ontstaat), en dat voelt voller en zachter aan. Tonen van vanille, boter en rijp fruit doen je denken aan iets zoets, terwijl er nauwelijks suiker in zit.
Klimaat en hout bepalen of chardonnay fris of romig smaakt
Twee dingen bepalen hoe een chardonnay smaakt: waar de druiven rijpten en of de wijn op een eikenhouten vat of in een roestvrijstalen tank heeft gelegen.
|
Stijl |
Waar je hem vindt |
Wat je proeft |
|
Fris en strak |
Koel klimaat, zoals Chablis |
Groene appel, citroen, soms peer en een minerale afdronk |
|
Rijp en fruitig |
Warm klimaat, zoals Californië en Australië |
Ananas, perzik en mango |
|
Vol en romig |
Gerijpt op eikenhouten vaten |
Boter, vanille, karamel of toast en een voller mondgevoel (body) |
|
Licht en levendig |
Gerijpt in roestvrijstalen tanks |
Het fruit zelf, zonder houttonen |
Hou je van een strakke, frisse witte wijn, kies dan een chardonnay uit een koel gebied of een fles zonder hout. Zoek je juist een wijn met body, dan zit je goed bij een chardonnay die op eikenhout heeft gerijpt. Die volle stijl schenk je iets minder koud dan een lichte witte wijn, tussen 7 en 12 graden.
Chablis is chardonnay, ook als het er niet op staat
Op een fles Chablis lees je meestal geen druivennaam, alleen de streek. Toch weet je wat je koopt, want Chablis maakt één kleur wijn (wit) van één druif (chardonnay), meldt de wijnorganisatie van Chablis. Het is de noordelijkste wijnstreek van de Bourgogne. Pak je een Chablis, dan heb je vrijwel altijd een droge chardonnay uit een koel gebied in handen, meestal in de frisse, strakke stijl uit de tabel.
Is chardonnay zoet? Soms, na een late oogst
Een zoete chardonnay kom je weinig tegen. Meestal gaat het om een late oogst (late harvest): de druiven blijven langer aan de stok en worden zoeter, waarna de gisting niet alle suiker omzet. Zo’n wijn schenk je eerder bij het dessert dan bij het hoofdgerecht.
Op het etiket herken je hem aan de smaakaanduiding. Volgens dezelfde Europese indeling betekent ‘halfdroog’ of ‘demi-sec’ hooguit 12 gram suiker per liter, ‘halfzoet’ of ‘moelleux’ hooguit 45 gram en ‘zoet’ of ‘doux’ meer dan 45 gram. Staat er niets, dan is een gewone chardonnay vrijwel zeker droog. Een woord als fruitig of tropisch op het etiket zegt iets over de geur, niet over de suiker. Let je op suiker, dan vind je in het artikel over wijn met de minste suiker welke stijlen het laagst uitkomen.
Het verschil met sauvignon blanc
Chardonnay en sauvignon blanc staan in de winkel vaak naast elkaar en zijn meestal allebei droog. Het verschil zit in de body. Chardonnay is voller en rijpt vaker op eikenhout, wat de romige tonen geeft. Sauvignon blanc is lichter, met frisse zuren en tonen van citrus en kruiden, en ligt meestal niet op hout.
De vuistregel: zoek je een lichte, frisse witte wijn, dan ligt een sauvignon blanc of een Chablis voor de hand. Bij kip of een romige pasta past een houtgerijpte chardonnay vaak beter. In het overzicht van wijnsoorten staan beide druiven bij de bekendste soorten witte wijn.



